Somalische piraterij neemt toe door gevolgen van oorlog VS-Iran

Een toename van piraterij nabij Somalië vormt een extra bedreiging voor de scheepvaart, die al onder druk staat door maritieme blokkades en conflicten als gevolg van de Amerikaanse oorlog met Iran. Vorige week werden binnen vier dagen twee vrachtschepen gekaapt in de Golf van Aden, waardoor het aantal aangevallen schepen sinds het begin van het jaar op minstens 13 komt en er ongekende drone-aanvallen op de piraten zijn uitgevoerd. Het is de grootste escalatie van kapingen in meer dan tien jaar en zorgt opnieuw voor bezorgdheid over de veiligheid in deze regio, die van vitaal belang is voor de internationale handel. De kans voor piraten komt voort uit de impact van de oorlog op de regionale waterwegen verder naar het noorden: Iran en de VS blijven strijden om de controle over de Straat van Hormuz, en de Houthi-bondgenoten van Teheran in Jemen hebben een gerichte blokkade opgelegd in de Bab el-Mandebstraat. Piraten denken dat internationale troepen zich op die crises zullen richten in plaats van op piraten. Onder de meest recente gekaapte schepen bevinden zich de onder Kameroense vlag varende MV Lutuf, aangevallen voor de kust van Puntland op 17 augustus, en de onder Eritrese vlag varende MT Sibu 1, aan boord genomen nabij Jemen. De verovering van de Lutuf heeft onverwachte gevolgen gehad: 13 mannen die vermoedelijk tot een netwerk behoren dat de piraten bevoorraadt, zijn sinds 18 augustus gedood bij twee drone-aanvallen. Lokale functionarissen wezen naar Turkije en zeiden dat het schip Turkse wapens vervoerde. De Lutuf is nu een van de zes schepen die voor losgeld worden vastgehouden. Dit is nog lang niet het piekniveau van kapingen van 15 jaar geleden, maar deskundigen benadrukken dat piratennetwerken intact zijn gebleven. De heropleving wordt lokaal aangewakkerd door woede over buitenlandse trawlers die overbevissen in Somalische wateren. Regionale maritieme onveiligheid heeft ertoe geleid dat sommige schepen dichter bij de Somalische kust varen, en door de hoge olieprijzen is het kapen van een tanker lucratiever. Er is een gecombineerd effect van minder marinepatrouilles maar meer commerciële scheepvaart. Onderzoekers vermoeden samenwerking tussen Somalische piraten en Jemenieten, maar waarschijnlijk gaat het om criminele elementen en niet om de Houthi-bondgenoten van Iran. Turkije heeft naar verluidt een belang bij de laatste kapingen: de Lutuf vervoerde wapens bestemd voor een Turkse militaire trainingsfaciliteit in Mogadishu. Veiligheidsbronnen in Puntland zeggen dat er nu zes internationale oorlogsschepen in de buurt van de Lutuf zijn, maar dit is niet onafhankelijk geverifieerd. Het Turkse ministerie van Defensie heeft verklaard 'noodzakelijke steun' te verlenen aan de Somalische autoriteiten, maar ging niet in op beschuldigingen van drone-aanvallen. De autoriteiten van Puntland zijn uitgesprokener geweest: vice-minister van Veiligheid Abdirahman Yusuf zei dat zijn bestuur bewijs had dat Turkije verantwoordelijk was. Het ministerie van Veiligheid gaf een verklaring uit waarin het zich uitsprak tegen 'bombardementen door internationale oorlogsschepen die op burgers zijn gericht' en eiste een verklaring. Analisten zeggen dat de incidenten een langlopend politiek geschil tussen Puntland en Mogadishu dreigen te compliceren. Er is nog geen volledige heropleving, maar zonder een einde aan de oorlog tussen de VS en Iran of meer internationale afschrikking zal de Somalische piraterij het dreigingsniveau blijven verhogen.